Top

देवळां

temple
देवळां

गोंयातल्या देवळांचो गाभो भारताच्या हेर देवळांप्रमाणेच आसा जय एका देवाची भक्ती जाता. इतिहासीक कारणांक लागून गोंयातल्या देवळांची वास्तु मातशी वेगळी आसा.

 

हिंदू देवळांचे सर्वसादारण वास्तुशास्त्र

खंयच्याय हिंदू देवळाची मुखेल रचना ताच्या ‘गर्भकुड’ वा देवळांतलो भितरलो पवित्र जागो हाचेर आदारील्ली आसता जंय मुख्य देवाची स्थापना जाता. मुखेल देवळाच्या वयर चड करूंन मनोरो वा शिकारा आसता आनी तो त्रिकोणी आसता. गर्भकुडीच्या दोनय वटेन दोन वा अदीक ल्हान कुडी आसतात जंय परिवार देवता स्थापन केल्ल्यो आसता.

गर्भकुडीच्या चारय वटेन उक्तो जागो आसता जो प्रदक्षिणा नावाच्या खाशेल्या विधीखातीर दवरतात आनी दर एक भक्त ह्यो प्रदक्षिणा घालता. हि विधी म्हळ्यार देवाच्या भोंवतणी घेतील्ले फेरे जे चड करूंन विशम संख्येन घालतात.

Read more

गोंयच्या हिंदू देवळांचे वास्तुशास्त्र

गोंयच्या देवळांनी ह्या सक्तीच्या वास्तुशास्त्रांत थळावी पारंपारीक इमारत बांदणी आसपावन ताचेर एक खाशेलो रंग चडयला. गोंयच्या देवळांची एक खाशेली गजाल म्हळ्यार दिव्यांचो खांब ज्याका दिपमाळ वा दिपस्तंभ म्हणून वळखतात आनी तो दोन ते स माळयांचो आसता. हो मराठा परंपरेंतल्यान आयला अशे मानतात. उत्सवाच्या दिसांनी हजारांनी पण्ट्यो पेटोवन नटयल्ली दिपमाळ वा दिपस्तंभ खूब आकर्शक दिसता.

गोंयच्या देवळांचे आनीक एक खाशेलेपण म्हळ्यार पारंपारीक शिकारा जाग्यार मुखेल देवळावयर आशिल्लो ताचो कळस. हो मुस्मील वा मुगल वास्तुशास्त्राचो प्रभाव आसूं येता. सकयल दिल्ले उदाहरण पळयात.
Read more

पोर्तुगीज राजवटीच्या काळांतली गोंयची देवळां

भारतांतल्या हेर देवळां कडेन तुलना केली जाल्यार आयची चडशी देवळां आत्याधुनीक आसात ताचे कारण म्हळ्यार ह्या देवळांतले देव-देवता पोर्तुगीज राजवटींत आनी इन्क्वीजीशना वेळार पोर्तुगीज राजवटीभायल्या प्रदेशांत स्थायी जाल्ल्यो आनी ते खातीर ही चडशी देवळां तांचे खातीर दुसरे घर जावन आसात.

1540च्या आज्ञापत्रा द्वारा पोर्तुगीज वायसरॉयाक पोर्तुगीज राजवटीतली सगळी हिंदूंची देवळां आनी म्हुर्त्यो नश्ट करपाचे हक्क दिल्ले, “बेटाचेर एक सूद्दा देवूळ उरपाक जायना अशे आदेश आशिल्ले”. ह्या जाग्याचेर चर्ची बांदून देवळांची मालमत्ता चर्चींच्या देखरेखीखातीर हातासपाचेय आदेश दिल्ले. राशोल हांगा पुरील्ल्या फामाद देवळां विनाशक दियोगो रॉड्रिगीश सारकेल्ल्या साबार इमानदारांनी ह्या आदेशांची पुराय तरेन अंमलबजावणी केली. पोन्न्या काबिजादींनी देवळांच्यो सगळ्यो निशाण्यो नानपयत करूंन उडयल्यात. आपल्या प्रदेशांची शीम हुंपून देवाची भेट घेवंक वचपी लोकांक लेगीत तांणी बंदी घाली.

Read more

तांबडी सुर्ला देवूळ

तांबडी सुर्ला देवूळ

तांबडी सुर्ला देवूळ
जैन पध्दतीचे वास्तुशास्त्र आशिल्ले हे देवूळ बाराव्या शेंकड्यात बांदला.
श्री चंद्रनाथ

श्री चंद्रनाथ

श्री चंद्रनाथ
दर पुनवेक ह्या देवळातल्या लिंगाक चंद्राचो उजवाड लाभचो अशें तरेन हे देवूळ बांदला.
ब्रम्हा देवूळ

ब्रम्हा देवूळ

ब्रम्हा देवूळ
भारतांत आशिल्ल्या कांय कमी प्रमाणांतल्या ब्रम्ह देवळापैंकी हे एक जावन आसा.
श्री वासुदेवानंद सरस्वती दत्त मंदीर

श्री वासुदेवानंद सरस्वती दत्त मंदीर

श्री वासुदेवानंद सरस्वती दत्त मंदीर
हें गोंयांतले एक विलक्षण देवूळ. ह्या देवळांत दोन दैवतां आसात.
श्री शांतादुर्गा (सांगोडकारीण) देवूळ, सांगोल्डा

श्री शांतादुर्गा (सांगोडकारीण) देवूळ, सांगोल्डा

श्री शांतादुर्गा (सांगोडकारीण) देवूळ, सांगोल्डा
ह्या देवळांतली देवता म्हळ्यार शांतादुर्गा जो देवी दुर्गेचो एक अवतार जावन आसा.
श्री भगवती

श्री भगवती

श्री भगवती
राजधानी पणजेच्यान 28 किलोमीटर अंतराचेर पेडणे तालुक्यांत आशिल्ले हे देवूळ 500 वर्सां पोन्ने आशिल्ल्याचे मानतात.
श्री सप्तकोटेश्वर देवूळ

श्री सप्तकोटेश्वर देवूळ

श्री सप्तकोटेश्वर देवूळ
कोंकणी वाठारांतल्यान शिव देवाच्या 6 नामनेच्या थळांपैकी एक म्हळ्यार नार्वेचे सप्तकोटेश्वर देवूळ अशें मानतात.
श्री रामनाथी देवूळ, बांदोडे

श्री रामनाथी देवूळ, बांदोडे

श्री रामनाथी देवूळ, बांदोडे
बांदोडे वा बांदिवडे ह्या सुपूल्ल्या गांवातले दुसरे देवूळ म्हळ्यार रामनाथ देवाचे देवूळ.
नागेशी देवूळ

नागेशी देवूळ

नागेशी देवूळ
पणजेच्यान 25 किलोमीटर अंतराचेर, फोंडेच्या बांदोडे गांवात नागेशी देवूळ वसलां.
श्री मंगेशी देवूळ

श्री मंगेशी देवूळ

श्री मंगेशी देवूळ
मंगेशी देवूळ वा मंगेशी देवस्थान हें गोंयातले सगळ्यांत नामनेचे देवूळ अशे म्हळ्यार अतिताय जावची ना.
श्री मल्लिकार्जुन देवूळ

श्री मल्लिकार्जुन देवूळ

श्री मल्लिकार्जुन देवूळ
श्री मल्लिकार्जुन देवाचे पोन्ने देवूळ दक्षीण गोंयातल्या काणकोण तालुक्यांतल्या श्रीस्थळ ह्या ल्हान गांवात वसलां.
श्री महालक्ष्मी देवूळ, पणजी

श्री महालक्ष्मी देवूळ, पणजी

श्री महालक्ष्मी देवूळ, पणजी
राजधानी पणजेतली एक लक्ष्यवेधी वास्तू म्हळ्यार महालक्ष्मी देवूळ.
महालक्ष्मी देवूळ, बांदिवडे

महालक्ष्मी देवूळ, बांदिवडे

महालक्ष्मी देवूळ, बांदिवडे
बांदोडे वा बांदिवडे गांव साबार देवळांचे स्थळ जावन आसा आनी तातुंतलेच एक प्रशस्त आनी सोबीत देवूळ म्हळ्यार महालक्ष्मी देवीचे देवूळ.
अनंताचे देवूळ

अनंताचे देवूळ

अनंताचे देवूळ
गोंय राज्यांतले एकमेव अनंताचे देवूळ आशिल्ली सुवात म्हळ्यार फोंडे म्हालांतलो सावय वेरे हो ल्हान गांव.
श्री म्हाळसा देवूळ

श्री म्हाळसा देवूळ

श्री म्हाळसा देवूळ
म्हाळसा नारायणी देवूळ म्हाड्डोळा वसला जे फामाद अश्या मंगेशी देवळाकडल्यान फकत एक किलोमीटर आनी राजधानी पणजेच्यान 22 किलोमीटर अंतराचेर आसा.
श्री देवकी कृष्ण देवूळ

श्री देवकी कृष्ण देवूळ

श्री देवकी कृष्ण देवूळ
माशेल हो गोंयातलो ल्हान गांव हिंदूंच्या सुमार 15 वयर देव-देवतांच्या देवळांचे स्थान आसा.