Top

पिलार संग्रहालय

पिलार संग्रहालय, गोवा वेल्हा
पिलार संग्रहालय

पिलार संग्रहालय पिलार सेमिनारी आशिल्ल्या पिलार दोंगुल्लेचेर आसा. हे संग्रहालय फादर कोस्ता हांणी स्थापन केल्ले आनी पिलार दोंगुल्लेचेर तशेंच सरभोंवतणी सांपडील्ल्या कांय वस्तुंचो हांगा संग्रह केला.पणजेच्यान 12 किलोमीटर दक्षीणेक आशिल्ले हे पिलार दोंगुल्लेचो इतिहास गोंयच्या धार्मीक एकतेची काणी सांगता. बुद्द भिक्षुक, हिंदू ऋशी, जैन आचार्य आनी किरीस्तांव यात्री हांगा एकठांय रावताले आनी तांच्यो गुहा तशेंच प्रार्थनेची थळां गोंयभर दिश्टी पडटात.पिलारच्या दोंगुल्लेचेर गोंयची एक पोन्नी राजधानी गोवापुरी वसताली. सद्या पिलार शिक्षणीक वास्तु जाल्या. पिलार सेमिनारी ही आध्यात्मीक शिक्षणाचे मुखेल केंद्र आसा. पिलार संग्रहालयांत हिंदू, बुद्द, जैन, किरीस्तांव, मुस्लीम अश्या सगळ्या धर्मां कडेन संबंदीत शिल्पकृतींचे अस्तित्व दिसता.

गोंयात राज्य केल्ल्या साबार राजवटींकडेन संबंदीत ही शिल्पां आसात जातूंत प्रामुख्यान शिलहारा (765 एडी ते 1020 एडी) आनी कदंब राजवट हांचो आसपाव आसा. ह्या शिल्पकृतींतल्यान थॉमस किरीस्तांव (सुमार 700 एडी) हांचे संबंद आनी उपरांतच्या पोर्तुगीज परिणामांचो थाव लागता.कदंब राजवटीन 980 एडी सालांत चंद्रपुरच्यान (आताचे चांदोर) राज्य करपाक सुरवात केली मात चंद्रपुरांत गुहलदेवा एक ह्या राज्याक ब्राम्हण आनी क्षत्रियांनी विरोध केलो कारण तो जैन धर्माचो भक्त आशिल्लो. ते खातीर गुहलदेवा एक आनी ताचो उत्तराधिकारी शस्थदेवा दोन हे गुजरात हांगच्या द्वारका वाठारांत आशिल्ल्या सोमनाथ देवळांत यात्रेक गेले आनी तांणी व्हडा उमेदीन आनी गाजोवाजो करूंन हिदूं धर्माकडेन आशिल्ल्या आपल्या नात्याचे प्रदर्शन केले.मात शस्थदेव दोन हाका जाल्ल्या अपघातांत मुस्लिम अरब वेपारी ताजी मोहम्मद हांणी ताका वांटायलो आनी ताच्या जहाजाची दुरूस्ती केली. शस्थदेव दोन हांणी उपरांत गोवापुरी काबीज केले. ताचो पूत जयकाशी हांणी चंद्रपुरच्यान राजधानी गोवापुरी (आता गोवा व्हेला) हांगा हालयली आनी मोहम्महाचो नातू सद्दाम हाका थंय प्रधानमंत्री केलो.

अरब प्रवाशी इबन बतुता हांणी 14व्या शेंकड्यात अरबींत बरयल्या ट्रेवल्स ह्या आपल्या पुस्तकांत कदंब राजधानी गोवापुरी हांगा डुवारी न्हंयच्या देगेक आपल्याक किरीस्तांव वसती सांपडल्याचो उल्लेख केला. हालींच सांपडील्ल्या सातव्या शेंकड्यातल्या पाहलवी क्रोसाचो सोद लागील्ल्याक पोर्तुगीज येवचे पयलीय गोंयात किरीस्तांव आशिल्ल्याचे स्पश्ट जाता. मे 2001 वर्सा जुवारी न्हंयच्या देगेर सांपडील्ल्या ह्या क्रोसाचो जागतीक पातळेचेर बोवाळ जालो आनी आता पिलार सेमिनारीत हो क्रोस पळोवंक मेळटा.संग्रहालयांत आशिल्ल्या हेर वस्तु मदीं कदंब काळावेल्यो मुद्रा, जयकाशी एक आनी शिवचीत परमादिदेवा आनी ताची राणी कमला देवी हांची शिल्पां, रोमन बाटली, दोन रोमन आनी एक विशीश्ट अशे कदंब काळावेले भांगराचे नाणे अशी जायती नाणीं, आठव्या शेंकड्यातल्या गणपतीची म्हुर्त, कदंब काळावेले रत्नांचे पेटूल, क्रिस्त पुराण (बायबलाचे 1609 वर्सा हातान बरयल्लो मराठी अणकार), पोर्तुगीज काळावेल्या तरेकवार चित्रांचो आसपाव आसा.